GPS (Global Positioning System) - czyli System globalnego pozycjonowania jest rodzajem nawigacji satelitarnej, która swoim zasięgiem obejmuje całą kulę ziemską. GPS jako system stworzony został w pierwszej kolejności do celów wojskowych (formalnie jest on własnością Ministerstwa Obrony USA) , ale od kilku lat jest ogólnie dostępny i darmowy. Wystarczy tylko posiadać odpowiedni odbiornik, który umożliwi nam odbieranie sygnałów z satelity.
Obecnie w skład systemu wchodzą 24 satelity umieszczone na 6 orbitach eliptycznych. Emitują one sygnały, które odbierane i przetwarzane są przez odbiorniki GPS. System pracuje na obszarze całej ziemi, ponieważ w każdym punkcie globu widoczne są co najmniej cztery satelity orbitujące na wysokości ok. 20 tys. km.
Zasada działania systemu globalnej nawigacji nie jest skomplikowana. Polega ona na pomiarze czasu dotarcia sygnału radiowego z satelitów do odbiornika. Znając prędkość fali elektromagnetycznej można obliczyć odległość odbiornika od satelitów. Oznacza to ni mniej ni więcej, że mając wpisane do pamięci urządzenia położenie satelitów w czasie, mikroprocesor odbiornika może obliczyć pozycję geograficzną. Przy odbiorze sygnałów z trzech satelitów system jest w stanie określić położenie odbiornika z naprawdę dużą dokładnością. Jeżeli odbiornik odbiera sygnał od trzech satelitów, jest możliwość otrzymania od razu dwuwymiarowego (z lotu ptaka). Wiele modeli ma możliwość odbierania sygnału od czterech satelit. Wtedy to mikroprocesor jest w stanie wygenerować obraz trójwymiarowy.
Zalety GPS:
• korzystanie z systemu jest darmowe - wystarczy posiadać sam odbiornik;
• duża dokładność - średnia granica błędu to od 5 do 15 metrów;
• bardzo duży zasięg systemu - obejmuje całą kulę ziemską;
• system ten jest regularnie naprawiany, ponieważ satelity ulegają zniszczeniom, bądź też schodzą ze swej orbity;
• z dużym powodzeniem wykorzystywany między innymi w ratownictwie górskim, jak i wodnym;
• system jest niezależny od warunków pogodowych;
Zanim kupisz!
Odbiornik GPS jest to niewielkie urządzenie, które umożliwia odbieranie sygnałów z satelitów. Popularność odbiorników systematycznie rośnie, a dzieje się tak między innymi dlatego, że ich ceny maleją z dnia na dzień. Poszerza się także oferta producentów i wybór urządzenia odpowiedniego dla siebie nie należy do najłatwiejszych. Zanim wybierzesz sprzęt odpowiedni dla siebie zastanów się przede wszystkim nad tym, do czego i jak często będziesz go wykorzystywał. Czy jest on Ci potrzebny do częstych podróży, czy może tylko i wyłącznie do porannego joggingu? Zdecyduj też, czy potrzebne jest Ci urządzenie pojedyncze czy może cały zestaw, który ma zainstalowane mapy Polski, Europy, a także plany miast. Wszystko w zależności od tego, gdzie i w jakich warunkach będziesz korzystał z nawigacji satelitarnej. Ale najważniejsza kwestia na początku, to oczywiście pieniądze. Zastanów się, ile możesz przeznaczyć na zakupy. Ceny odbiorników są bardzo różne i oszacowanie możliwości własnego portfela już na samym początku pozwoli Ci zaoszczędzić sporo czasu.
Rodzaje odbiorników:
• Odbiorniki do nawigacji samochodowej
• Odbiorniki do nawigacji motocyklowej
• Odbiorniki do nawigacji przenośnej
________________________________________
GPS do nawigacji samochodowej
Producenci często gęsto przechwalają się, że ich sprzęt jest na tyle inteligentny, że zaprowadzi nas bez trudu do każdego miejsca, jakie tylko sobie obierzemy. Odbiorniki do nawigacji samochodowej mają najszersze zastosowanie z całego sprzętu. Dzięki tego typu urządzeniu masz możliwość swoją pozycję, wyznaczyć najprostszą trasę, która zaprowadzi Cię do miejsca docelowego, a także określić prędkość z jaką się poruszasz.
Dodatkowo jeżeli jesteś np. właścicielem firmy logistycznej możesz śledzić na bieżąco położenie swoich kierowców, kontrolować czy nie zbaczają z trasy etc.
Tego typu odbiornik polecam przede wszystkim tym, którzy często podróżują i niejednokrotnie muszą zmierzyć się nieznaną trasą, czy miejscem docelowym. Dla nich tego typu odbiornik będzie pomocnikiem znacznie cenniejszym niż niejedna mapa.
Cechy odbiorników do nawigacji samochodowej:
• coraz większe możliwości tego typu sprzętu - pomoże Ci określić swoją pozycję, znaleźć najbardziej optymalną trasę, która zaprowadzi Cię w wybrane miejsce;
• duży wybór odbiorników różnych przedziałach cenowych
• prosta obsługa odbiorników
• ceny sprzętu tego typu systematycznie maleją
GPS do nawigacji motocyklowej
Tego typu odbiornik z oczywistych względów ma mniejsze gabaryty niż sprzęt przeznaczony do nawigacji samochodowej. Funkcje w zasadzie ma podobne, ale bardzo ważne, aby był wyposażony w jakiś skuteczny system anty-wstrząsowy. Głównie na specyficzne warunki w jakich się go używa. Z tego względu, że tych odbiorników także używa się podczas jazdy, niezwykle ważna jest prosta obsługa i dobra nawigacja. Wyjątkowa dbałość producentów o te elementy wyróżnia ten sprzed spośród innych.
Cechy systemów do nawigacji motocyklowej:
• podobne możliwości zastosowania jak w przypadku odbiorników do nawigacji samochodowej
• niewielkie gabaryty
• duża wytrzymałość i odporność sprzętu na działanie warunków zewnętrznych
• sprawna nawigacja
GPS do nawigacji przenośnej
Są to odbiorniki przeznaczone głównie dla celów rekreacyjnych. Zasadniczo można je podzielić na dwie podstawowe kategorie: odbiorniki ręczne idealnie nadające się na piesze wędrówki, czy wyprawy rowerowe oraz odbiorniki treningowe, których głównymi zadaniami oprócz wyznaczania pozycji jest pokazywanie przebytej odległości, prędkość, ciśnienia, spalonych kalorii. Zazwyczaj wyposażone są także w czujnik tętna. Urządzenia do treningu pozwalają określić profil osoby korzystającej ze sprzętu - płeć, wiek, waga etc. Daje to świetną pozycję wyjściową dla ustalania treningów. Tego typu GPS mają zazwyczaj niewielkie gabaryty i muszą być na tyle wygodne, aby nie krępowały Ci ruchów podczas pieszych czy rowerowych wycieczek. Dodatkowo pamiętaj, że GPS dla rowerzysty powinien posiadać specjalny uchwyt, dzięki któremu będziesz mógł stabilnie zamocować sprzęt na kierownicy. Najczęściej uchwyty powinny znajdować się w zestawie. GPS do nawigacji przenośnej polecam dla tych, którzy lubią aktywnie spędzać czas.
Cechy odbiorników do przenośnej nawigacji:
• niewielkie gabaryty
• prosta obsługa
• jest to całkiem niedrogi sprzęt
• posiadają wiele dodatkowych funkcji: pomiar tętna, liczenie kalorii etc.
________________________________________
Na co należy zwrócić uwagę przy wyborze odbiornika:
Nawigacja
Zasadniczą funkcją odbiornika GPS jest wskazywanie Ci Twojej pozycji oraz wybór optymalnej drogi dla Ciebie. Przy wyborze sprzętu odpowiedniego dla Ciebie, zwróć więc uwagę na kilka najważniejszych parametrów "nawigacyjnych".
Producenci podają zawsze tzw. dokładność pozycji w jakiej znajduje się odbiornik. Może ona wahać się od kilku do kilkudziesięciu metrów. Zazwyczaj interesuje nas dokładność pozioma, ale bywają sytuacje kiedy istotna okazuje się także dokładność pionowa (nawigacja morska). Ona bywa zazwyczaj nieznacznie mniejsza od wertykalnej. Na dokładność kilkudziesięciu metrów możesz sobie swobodnie pozwolić, jeżeli kupujesz Istotną kwestią jest także, czy odbiornik posiada specjalne oprogramowanie, odpowiedni program do nawigacji, a także czy posiada też wbudowaną mapę cyfrową. To bardzo ważne, bo nawet jeżeli w tym momencie chcesz używać swojego odbiornika w niewielkim zakresie, być może za kilka miesięcy zechcesz go zabrać długa podróż. Wtedy takie detale okażą się szczególnie istotne
Zwróć też uwagę na to, w jaki sposób zamontowana jest antena. Czy jest ona wbudowana wewnątrz, czy jest to antena zewnętrzna. Jeżeli chodzi o ten pierwszy przypadek, może warto zadbać o to, aby odtwarzacz posiadał możliwość podłączenia dodatkowej anteny zewnętrznej. Nigdy nie wiadomo, czy nie będziesz mieć takiej potrzeby.
Ważną dla Ciebie informacją powinna być także liczba kanałów odbiornika. Tutaj zasada jest prosta: im więcej, tym dokładniej będzie on wskazywał Twoją pozycję. Najczęściej liczba kanałów oscyluje w okolicy 20, ale tańsze mają mniej - np. 12.
Kolejną kwestią, na którą powinieneś zwrócić uwagę jest tzw. częstotliwość odświeżania pozycji, a więc parametr mówiący o tym, jak często aktualizowane są informacje o miejscu, w jakim znajduje się odbiornik. Pod tym względem tego typu sprzęt ma już zazwyczaj bardzo wysoką jakość - najczęściej częstotliwość ta oscyluje ona na poziomie 0,1 s.
Chipset
Nowoczesne urządzenia do nawigacji satelitarnej GPS można śmiało przyrównać do minikomputerów, które składają się z bardzo podobnych elementów. Ich możliwości nie są co prawda tak imponujące, ale biorąc pod uwagę rozmiary sprzętu, może to wszystko na nas zrobić naprawdę duże wrażenie.
Bardzo ważną informacją dla użytkownika powinien być rodzaj chipsetu na jakim zbudowany jest odbiornik. Chipset jest elementem elektronicznym, który za zadanie ma organizować przepływ informacji w systemie. Składa sie z tzw. mostków, które organizują wymianę danych pomiędzy pamięcią i procesorem, czy też z twardym dyskiem. Zwróć uwagę na rodzaj chipsetu na jakim opiera się Twój wybrany model, biorąc pod uwagę fakt, że obecnie najbardziej popularne chipsety dobrej jakości należą do rodziny SiRF Star III. Jest on tzw. chipsetem 20-kanałowym, co daje znakomite możliwości odbioru i doskonałą czułość, nawet w warunkach trudnej recepcji sygnału. Dla porównania starsze modele i inne rodzaje chipsetów miały po 12 kanałów.
Skoro więc od chipsetu zależy szybkość i jakość komunikacji w systemie, będzie miał on bezpośrednie przełożenie na jakość recepcji sygnału. W nowszych modelach siłą rzeczy będzie to sygnał mocniejszy, a tym samym czytelniejszy dla odbiorcy. Najczęściej urządzenia do nawigacji GPS są w stanie śledzić jednocześnie kilkunastu satelitów. Bywa że nawet około 20. Generalnie im lepszy chipset tym większą liczbę satelit jest w stanie śledzić odbiornik jednocześnie.
Procesor
Procesor to centralna jednostka, serce każdego komputera, a więc i w tym przypadku odbiornika GPS. Od jego możliwości, a konkretnie od tzw. częstotliwości taktowania, zależy szybkość przetwarzania informacji, a wiec i prędkość działania całego urządzenia.
Jeżeli zamierzasz wykorzystywać swój odbiornik w szerokim zakresie, chcesz w pełni wykorzystywać możliwości jakie daje nawigacja satelitarna, nie kupuj sprzętu z procesorem o częstotliwości poniżej 400 MHz. Jest to w zasadzie niezbędny standard dzisiaj.
Twardy dysk
Spora część urządzeń ma wbudowany twardy dysk, na którym przechowywane są wszystkie potrzebne dane, które mogą się nam przydać w podróży. To na twardym dysku będziesz przechowywał między innymi konkretne mapy, będące niezbędna częścią wyposażenia sprzętu. Biorąc pod uwagę, że niektóre modele mogą służyć tez jako odtwarzacz plików MP3, czy przeglądarka zdjęć w formacie jpg, pojemność dysku ma coraz większe znaczenie. Standardowo pojemność twardego dysku odbiornika GPS posiada zazwyczaj kilka gigabajtów. Oszacuj swoje potrzeby, czy i na ile będziesz wykorzystywał jego możliwości i na tej podstawie zdecyduj o pojemności dysku twardego.
Ekran
Ekran, który będzie pokazywał nam nasze położenie, wyniki wyszukiwania etc. jest bardzo ważnym elementem, na który koniecznie powinieneś zwrócić uwagę. Najważniejsza jest naturalnie wielkość matrycy. Popularne modele do nawigacji samochodowej mają matryce w wielkości od ok. 3,5 do 5,5 cala. Odtwarzacze do nawigacji morskiej miewają zazwyczaj większe matryce. Parametr ten ma mniejsze znaczenie w przypadku urządzeń do nawigacji pieszej, czy rowerowej.
Standardem jest już dzisiaj tzw. ekran dotykowy - czuły bądź na dotyk palca bądź też specjalnego wskaźnika, który znajdziesz w specjalnym schowku z boku. Jeżeli chcesz bezproblemowo korzystać ze swojego pomocnika w podróży, koniecznie zwróć uwagę na ten detal, który może okazać sie nieoceniony jeżeli nie chcesz zatrzymywać się co piętnaście minut i niepotrzebnie tracić czas na zabawę przyciskami.
Dla podróżujących nocą, ważną informacją powinno być, czy ekran jest podświetlany, czy też nie. Pamiętaj, że ekran odbiornika jest głównym łącznikiem między Tobą, a Twoim sprzętem. Cały interfejs jest jednak bardzo istotny. Zastanów się więc, czy nawigacja za pomocą klawiszy jest wystarczająco wygodna dla Ciebie, a może potrzebny jest Ci sprzęt który dodatkowo będzie posiadał możliwość komunikowania głosowego? Wiele modeli daje takie właśnie możliwości. Niektóre posiadają tę funkcję mocno rozwiniętą i dodatkowo istnieje możliwość wyboru np., jednej z 30 dostępnych opcji językowych.
Pamięć operacyjna
Pamięć jako nośnik danych wpływa na funkcjonalność całego systemu. Ona także wpływa znacząco na szybkość pracy odbiornika ze względu na prędkość przetwarzania informacji. Obecnie standardem jest pamięć na poziomie 64 MB, ale coraz więcej modeli przekracza te granicę i ich pamięci operacyjne miewają nawet po 512 MB.
Dodatkowe funkcjonalności
Jako, że rynek systemów do nawigacji GPS rozwija się bardzo dynamicznie, nowsze modele wyposaża się w szereg coraz ciekawszych funkcji dodatkowych, mających za zadanie ułatwić korzystanie ze sprzętu, sprawić że przygoda z GPS stanie się fajną zabawą. Przy wyborze modelu zwróć koniecznie uwagę na te udogodnienia i zdecyduj, które z nich są Ci naprawdę niezbędne, mając na uwadze fakt, że producent za wszystko każe sobie zapłacić.
A oto najważniejsze z funkcjonalności:
- nawigacja za pomocą strzałek - wpisujesz współrzędne miejsca docelowego i strzałka pokazuje Ci drogę; - wbudowany kompas;
- funkcja "wirtualny partner" - idealna dla tych którzy z GPS'em chcą zaplanować swój trening. Ustalasz cel swojej wycieczki rowerowej i możesz ścigać się z "partnerem". Takim sposobem możesz ustalić strukturę swoich treningów, co działa niezwykle mobilizująco;
- TMC - system ostrzegania przed problemami na drodze (korki, remont ulicy etc.);
- wybór zasady, na podstawie jakiej chcemy dobrać idealną dla siebie trasę: najkrótsza, najszybsza czy optymalna;
- tryb nawigacji GPS - możliwość wyboru; popularne tryby: w oparciu o mapę bazową, o oparciu o ślad i w oparciu o pozycję;
- Bluetooth - technologia bezprzewodowa umożliwiająca bezobsługowe wykonywanie i odbieranie rozmów telefonicznych w trakcie jazdy
- jeżeli sprzętu używasz w terenie zwróć uwagę na to, aby było on wodoodporny, wstrząsoodporny i pyłoodporny;
- dla wielu z Was bardzo ważna jest grafika i zapewne Ci ucieszą się najbardziej, że na rynku jest już masa urządzeń posiadających grafikę trójwymiarową;
- istotny wydaje się także sposób zasilania sprzętu (ładowarka, akumulator jonowo-litowy, bateria Li-ion), zwłaszcza że ze swej istoty ma on funkcjonować w terenie, a więc w warunkach w których bardzo często nie ma możliwości bezpośredniego podłączenia do prądu;
________________________________________
Najczęściej zadawane pytania:
• Zdecydować się na zakup samego odbiornika czy może lepiej palmtopa?
• Który producent odbiorników jest godny polecenia?
• Jakie są ceny odbiorników GPS?
Zdecydować się na zakup samego odbiornika czy może lepiej palmtopa?
Coraz częściej na rynku pojawiają się palmtopy, telefony komórkowe czy też radioodbiorniki, które posiadają wbudowany odbiornik GPS. Zwłaszcza rynek palmtopów mocno się rozwija. Jeżeli interesuje Cię posiadanie nie tylko urządzenia służącego do nawigacji, ale także możliwość np. napisania maila, powinieneś zdecydować się na rozwiązanie jakie oferują producenci palmtopów. Warto mieć jednak na uwadze, że dla morskich podróży znacząca część palmtopów może okazać się niewystarczająca. Tutaj polecam już zakup bardziej specjalistycznego sprzętu do nawigacji morskiej.
Który producent odbiorników jest godny polecenia?
Jest kilku popularnych i solidnych producentów sprzętu do nawigacji GPS. Ich produkty mają sprawdzoną jakość. Tym niemniej producent nie powinien być podstawowym kryterium jeżeli chodzi o wybór sprzętu. Sprawdź w pierwszej kolejności parametry odbiornika, dowiedz się jakie dodatkowe możliwości oferuje i dopiero po tym zorientuj się, który z producentów może zaoferować Ci sprzęt dla Ciebie najlepszy.
Jakie są ceny odbiorników GPS?
Generalnie nie jest to sprzęt najtańszy. Ceny odbiorników wahają się od kilkuset złotych do nawet kilku tysięcy. Wszystko uzależnione jest oczywiście od tego, do czego sprzęt potrzebujemy. Za mały odbiornik do nawigacji przenośnej zapłacisz znacznie mniej niż za profesjonalny zestaw do nawigacji morskiej. Najczęściej działa tu także zasada: im droższy tym lepszy. Czasem jednak warto zainwestować więcej i być naprawdę zadowolonym z użytkowania nowego sprzętu.
________________________________________
Słowniczek:
Parametry techniczne systemów nawigacji GPS:
GPS — Global Positioning System - system nawigacji satelitarnej obejmujący swoim zasięgiem całą kulę ziemską, służący przede wszystkim do lokalizacji określonych obiektów; GPS to także przyjęta nazwa urządzenia umożliwiającego odbieranie sygnałów z satelitów;
Chipset — elektroniczny element odbiornika, który za zadanie ma organizować przepływ informacji w systemie;
Procesor — jednostka centralna odbiornika; układ scalony, bezpośrednio odpowiedzialny za prędkość działania zestawu; pobiera dane z pamięci, interpretuje je i wykonuje jako rozkazy
Dysk twardy — pamięć dyskowa pozwalająca na zapisywanie danych na stałe, bez ich utraty po wyłączeniu urządzenia;
Pamięć opercyjna — podstawowy rodzaj pamięci o dostępie swobodnym, przechowujący całość lub część wykonywanego programu;
Ekran dotykowy — ekran czuły na dotyk, w którym nawigacja jest możliwa jest za pomocą specjalnego rysika, albo nawet i opuszków palców;
Przekątna ekranu — inaczej rozmiar ekranu wyrażony w calach (1 cal = 2,54 cm);
Palmtop — Personal Digital Assistant - przenośny komputer osobisty o mniejszych znacznie rozmiarach od laptopa, bardzo często przystosowany do nawigacji GPS;
Mapa cyfrowa — mapa określonego obszaru geograficznego zapisana w formie cyfrowej, współpracująca z odbiornikiem GPS;
Funkcja "wirtualny partner" — możliwość szczegółowego zaprojektowania schematu swoich treningów, łącznie z "wykreowanie" partnera z którym będziemy się ścigać podczas treningów przy wykorzystaniu nawigacji satelitarnej;
TMC — system ostrzegania przed problemami na drodze (korki, remont ulicy etc.);
Bluetooth — technologia bezprzewodowa umożliwiająca bezobsługowe wykonywanie i odbieranie rozmów telefonicznych w trakcie jazdy;
Wymiary— gabaryty odbiornika, Wysokość x Szerokość x Głębokość (W x S x G);
